Kundi Uku Hausa Novel Document

Bayanin littafin “Kundi Uku” na Marubuciya Ameera Adam yana tafiya ne akan salon gasar masarautu, sihiri, da kuma boyayyun makirci. Labarin ya samo asali ne tun shekaru dari biyu da suka gabata (1825) a cikin wata katafariyar daula mai suna Daula Jabal, wacce take kewaye da tsaunuka da tekun Farjum. A cikin wannan daula, akwai addinai guda uku masu tasiri: Musulunci, Kiristanci, da kuma Addinin Gargajiya.

Mabiya addinin gargajiya sun hadu sun samar da littattafai sirri guda uku da aka yi bangon su da fatar damisa, wadanda suka kunshi asiran kiran aljanu da tsafi, wadanda ake kira da “Kundi Uku”. Wadannan kundaye guda uku suna jefa gasa, gaba, da tsoro tsakanin sarakunan masarautu uku mafi iko a yankin, wadanda kowannensu yake son ya mallaki kundayen domin ya ninka ikonsa da daukakarsa. Wadannan masarautu sune: Masarautar Kajjura, Masarautar Judala, da kuma Masarautar Zulwara.

Jaruman Littafin Da Rawar Da Suka Taka

1. Sarki Gambo (Sarkin Masarautar Kajjura)

Shugaba ne mai nuna sarauta cike da isa, izza, da nuna iko. A zahiri yana nuna shi musulmi ne domin ya yaudari talakawansa, amma a boye yana yin tsafi kuma yana da babban boka (Malami) da yake tattaunawa da shi. Shi ne ya kashe Najibullah domin ya binne wasu tsofaffin asirai na gidan su, sannan yana kokarin ganin ya mallaki duka kundi ukun. Ya taba fuskantar matsalar rashin haihuwa har na tsawon shekaru goma da matarsa ta fari.

2. Malami (Bokan Sarki Gambo)

Wannan shi ne hatsabibin bokan da ke zaune a bukka yana tura wa Sarki Gambo aljanu da tsubbu. Shi ne ya bayar da shawara da asirin da aka yi amfani da shi wajen gano jinin Najibullah, sannan shi ne yake ba sarki shawarwari a boye, ciki har da auren Fulani Khadija. Sai dai kuma, Malami yana da nasa boyayyen shirin tare da Fulani Sadiya domin yafe Sarki Gambo idan lokaci ya yi.

3. Fulani Sadiya (Matar Sarki Gambo Ta Fari)

Ita ce uwar gidan Sarki Gambo. Tana da boyayyar gaba da sarki saboda kisan da ya yi wa mahaifinta a baya. Tana amfani da Malami domin cimma burinta na ganin bayan Sarki Gambo. Kuma ita ce ta kashe Fulani Khadija a lokacin da take nakuda saboda kishi da kuma boyayyen shiri na tsafi. Haka kuma, tana da alaka ta asiri da Sarki Gidado na masarautar Judala.

4. Najibullah

Matashi ne wanda yake jinin sarauta na asali, kuma shi kadai ne ya rage a zuri’arsa. Kakansa da mahaifinsa sun bar masa wasiyyar cewa ya dawo da darajar gidan su. Shi da aminin kakansa (Tsoho Sulaimanu) sun san maboyar ragowar kundi guda biyu. An kama shi a matsayin bawa aka kawo shi masarautar Kajjura, inda Sarki Gambo ya datse kansa a gaban jama’a.

5. Tsoho Sulaimanu

Aminin kakan Najibullah ne, wanda ya san duka sirrin ma’adanar kundi guda biyu da sarakunan suke nema. Bayan an kashe Najibullah, ya ki tona asirin ma’ajiyar kundun ga Sarki Gambo. Saboda haka, sarki ya sa aka jefa shi a kurkukun karkashin kasa a dakin wata mahaukaciyar mace mai suna Kursum domin a azabtar da shi.

6. Zainaba (Matar Najibullah)

Ita ce matar Najibullah wacce aka kamo ta tana da juna biyu na tsohon ciki. Bayan an kashe mijinta a gabanta, ta suma saboda tashin hankali. Daga baya ta haifi da namiji a sashen bayi, amma uwar bayi ta karbe jaririn (wanda aka dauka ya mutu) aka kai shi ga Sarki Gambo inda ya binne shi a karkashin gadonsa kamar yadda boka ya umarce shi.

7. Sarki Giɗaɗo (Sarkin Masarautar Judala)

Sarki ne da ke mulki a masarautar Judala. Yana da wani mummunan asiri inda duk matar da ya aura take mutuwa bayan kwana arba’in saboda wata tsinuwa ko asiri da ke bibiyarsa. Yana da tsananin soyayya ga sabuwar matarsa Fulani Zannira wacce take da ciki, kuma yana neman boka hatsabibi ta hannun Galadima domin ya fita daga wannan matsalar.

8. Fulani Khadija

Mace ce musulma, ‘ya a wurin Limamin masarautar yamma (Malam Ubaidu). Sarki Gambo ya aure ta ne saboda maganar boka cewa ita ce zai gajiyar da shi. Bayan shekara goma da aurensu, ta tashi da nakuda inda ta haifi tagwaye mata (Hasana da Usaina). Sai dai a lokacin nakudar, Fulani Sadiya ta shigo ta burma mata kaho a zuciya ta kashe ta, sannan ta cire zuciyarta da mabiyyar jariran ta kai wa Malami.

9. Sarki Dikko (Sarkin Masarautar Zulwara)

Sarki ne hatsabibi, mai mulki da karfin gwiwa da kishi a masarautar Zulwara. Ya taba rushe tsibirin boka Damina sannan ya kashe shi. Wannan ya sa ya fuskanci matsalar haihuwar yara gurguje ko makafi. Ya tafi wurin Boka Tsumbur domin neman magani, inda bokan ya yi tsafi ya kwashe duka nakasar yaran Sarki Dikko ya mayar da su jikin jariran da Fulani Khadija ta haifa wa Sarki Gambo.

10. Baiwa Sakina da Ridwan

Sakina baiwa ce a masarautar Kajjura wacce ta haifi danta mai suna Ridwan. Ridwan ya kasance yaro mai ban tsoro da boyayyun al’amura na ban mamaki; yana da wani zobe na azurfa mai zafi a yatsarsa, sannan yana ganin tsofaffi a mafarki da gaske. Yana da shekara goma ya fara maganar cewa shi jinin masarautar Judala ne, kuma yana son ya kashe wata yarinya mai suna Batul sannan yana son ganin bayan Sarki Gambo.

Karin Bayani Akan Salon Labarin

Littafin ya gauraya fannoni da dama na al’adu, sarauta, tsafi, da bambancin addini. Yadda marubuciyar ta sarrafa harshen Hausa wajen yin amfani da kirari na fada da salon tsubbu yana kara fito da siffar rayuwar sarakunan gargajiya na da. Babban makasudin tafiyar labarin shine yadda kaddarorin wadannan jarumai zasu hadu a nan gaba wajen neman Kundi Uku da kuma ramuwar gayya ta jinin da aka zubar.